Van homofeestjes tot krakersrellen: Café de Plak viert vijftigjarig bestaan met festival

In dit artikel:

Café de Plak in Nijmegen viert deze maand zijn vijftigjarig bestaan met een uitverkocht festival op zaterdag 30 mei in Openluchttheater de Goffert. Het eetcafé aan de Bloemerstraat is lokaal beroemd om zijn kelderfeestjes en iconische gerechten als kaasgehakt, maar heeft vooral een lange geschiedenis als emancipatieplek voor homo’s, studenten en activisten.

Ruben van den Hurk uit Oss kwam 22 jaar geleden “een beetje per ongeluk” bij De Plak terecht en raakte er aan de bar verknocht. Een vriendin overtuigde hem te solliciteren met de woorden “maar we hebben nog een homo nodig!”, wat illustratief is voor de open sfeer die het café typeert: iedereen is welkom en personeel krijgt ruimte om verschillende taken te leren en op zich te nemen. Van den Hurk noemt zelf vaardigheden die hij er ontwikkelde: posters maken, dj’en, presenteren en evenementen organiseren.

Historisch speelde De Plak een rol in stedelijke protesten: tijdens de Piersonrellen rond 1981, toen Nijmegen tegen sloopplannen en voor een parkeergarage protesteerde, deelde het café soep uit, bood het onderdak aan slachtoffers en fungeerde het als onderhandelingsplek met de gemeente. Ook nu leeft de solidariteitsgedachte voort; restjes worden weggegeven aan mensen in nood en met kerst worden LGBTQ+-vluchtelingen uitgenodigd en worden hun reiskosten betaald uit de decemberfooi.

Het café werkt als collectief zonder één eigenaar; beslissingen worden democratisch genomen en personeel vervult meerdere rollen, zoals kok en hoofd personeelszaken tegelijk. Het jubileumfestival is daarmee een viering van vijftig jaar tegencultuur, gemeenschapszin en zelforganisatie.