Schelpgruis werkt: geen gebroken pootjes meer bij jonge vogels

In dit artikel:

Op de Ginkel (Ede) zijn bijna geen nesten met jonge vogels meer gevonden die gebroken pootjes hebben — een probleem dat in eerdere jaren speelde doordat de bodem zo verzuurd was dat er een calciumtekort ontstond in het hele voedselweb. In 2021 is met een helikopter schelpgruis uitgereden om kalk aan de bodem toe te voegen en de verzuring tegen te gaan. Volgens ecoloog Liesbeth Hunink hadden jonge koolmezen te zwakke pootjes omdat hun rupsen te weinig kalk bevatten, door kalkarme bomen en grond.

Onderzoek in opdracht van provincie Gelderland en gemeente Ede laat duidelijke resultaten zien: het calciumtekort bij mezen en andere bosvogels is verdwenen, in het bekalkte gebied zijn meer dan dertig nieuwe plantensoorten verschenen en insecten zoals bijen en zweefvliegen profiteerden ook. In de eikenbossen is het calciumgehalte in de strooisellaag verdubbeld; bladgroenmetingen verbeteren en er is minder rupsenvraat.

Wethouder Jan Pieter van der Schans noemt de uitkomsten positief, maar waarschuwt dat verzuring niet structureel is opgelost zolang de stikstofneerslag niet flink omlaag gaat. De provincie wil elders in Gelderland ook schelpgruis inzetten, maar benadrukt — net als Hunink — terughoudendheid: te veel kalk kan leiden tot ongewenste verrijking en dominante soorten zoals bramen. Op de Ginkel werd daarom met relatief lage dosering gewerkt; begin 2025 werd ook het Edese Bos bekalkt en de effecten daarvan worden nog onderzocht.