Hoe Gelderland in de problemen kwam door stikstof

In dit artikel:

Het kabinet komt op vrijdag 26 juni met een nieuwe stikstofaanpak, in een poging Nederland los te trekken uit het stikstofslot dat sinds de uitspraak van de Raad van State in 2019 veel bouw-, infrastructuur- en landbouwprojecten heeft stilgezet. De kern van het probleem is niet stikstofgas zelf, maar de schadelijke verbindingen stikstofoxiden en ammoniak, die vooral vrijkomen uit verkeer, industrie en de landbouw.

Door te veel stikstofneerslag raken natuurgebieden overbelast: kwetsbare planten verdwijnen, snelgroeiende soorten zoals brandnetels krijgen de overhand en bodem en water verslechteren. Ook de gezondheid van mensen kan worden geraakt, omdat stikstofoxiden bijdragen aan fijnstof en smog en daarmee luchtwegklachten kunnen verergeren.

De crisis is al decennia in de maak. Sinds de jaren tachtig bleek dat de uitstoot te hoog was, maar eerdere pogingen om die via techniek en beleid terug te dringen hadden slechts tijdelijk effect. Het PAS-beleid uit 2015 moest economie en natuurherstel combineren, maar werd in 2019 onhoudbaar verklaard. Sindsdien moeten projecten aantonen dat zij natuurgebieden niet extra schaden, wat vergunningverlening sterk bemoeilijkt.

Vooral in provincies met veel kwetsbare Natura 2000-gebieden, zoals Gelderland en de Veluwe, voelen woningbouw en bedrijvigheid de gevolgen direct. Met het nieuwe pakket wil het kabinet duidelijk maken hoe het de uitstoot omlaag wil brengen en tegelijk ruimte wil houden voor ontwikkeling.